محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

41

تحفه خانى ( فارسى )

است بحسب هوا بوقت تابستان و از اغذيه معتاد كه ضررش به نسبت اكثر ابدان و امزجه كمتر است شورباست كه درو گوشت گوسفند يك ساله پخته باشند و نخود و كرنج درو باشد و پياز درو باشد زيرا كه پياز را گفته‌اند كه بعد از پختن كاسر رياح است و اگر نباشد احداث نفخ مىكند و كسى را كه اغذيه رطبه در معده مستحيل بنفخ مىشود بايد از بزورى كه كسر رياح مىكند اندازد و از اغذيه معتدله گوشت گوسفند يك‌ساله و گوشت توقلى و بزغاله است و از طيور گوشت طيهو است و تدرو امراض بارده رطبه را موافق است خصوصا صاحب اسهال را و خصوصا سينه اين طيور كه در ايشان قبض بيشترست و گوشت جوجه معتدل است و حار رطب و موافق امزجه اكثر مرضى استدامت و شورباى مرغ معدل اخلاط است و گوشت بره از وجهى نيكست و از وجهى رديست به نسبت بعضى امراض و از جمله قضاياى اطبا آنست كه زعفران در زيرباج كه مراد به آن آش سركه است نيندازند . [ 14 ] مقاله در بيان تدبير مشروبات . . . . معتدل المزاج را آنست كه معتدل باشد در برودت زيرا كه كثير البرودت در معده بارد بسيار مضرت و در معده حار موجب هرب و فرار حرارت غريزيست اولا و بعد از آن بساعتى احداث حرارت مىكند و موجب غلبه عطش مىشود و ببايد دانست كه جمع ميان آب چاه و نهر جايز نيست ما دامى كه يكى از معده نگذشته باشد و آميختن اندك سركه با آب بر ازاله بدى در ذات آن مىكند و موجب دفع عطش مىشود و اين تدبير را اولى آنست كه اصحاب امزجه